COP31 Başkanı Kurum, Örtü Karar’ın ‘Antalya Mutabakatı’ adıyla kabul edilmesini istiyor
Kurum, basın toplantısının ardından gazetecilerin fosil yakıt, ABD ve Çin'in katılımı ile finansman sorularını yanıtladı. Metnin son hali olmadığını, görüşmelerin süreceğini söyledi.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Örtü Karar Taslağı’nın “Antalya Mutabakatı” adıyla COP tarihine geçmesi için çalıştıklarını söyledi. Kurum, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) 11. gününde bir basın toplantısı düzenleyerek müzakerelerin son durumunu anlattı. Toplantının ardından yerli ve yabancı gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Metin son hali değil, görüşmeler sürecek
Kurum, hazırladıkları karar metninin her ülkenin kendini görebileceği, beklentisini karşılayabileceği bir metin olmasını umduklarını belirtti. Metnin son hali olmadığını, gelen görüşleri dinleyeceklerini ve toplantı sonrasında bütün gruplarla görüşmeyi sürdüreceklerini söyledi. Hedeflerinin, herkesin uzlaştığı bir metni Genel Kurul’da “Antalya Mutabakatı” olarak dünyaya duyurmak olduğunu ifade etti. Kurum, “Antalya’da bir şeyler değişti, yeni bir dönemin kapıları aralandı” diyebilmek istediklerini söyledi.
Gazeteciler, bir gün önce yapılan Divan Toplantısı’nı da sordu. Kurum, toplantının 5 saate yakın sürdüğünü, bakanların hemen hepsinin katıldığını ve ülkelerin beklentilerini, önceliklerini, endişelerini açıkça anlattığını söyledi. Bu görüşlerden Örtü Karar’ı şekillendirirken yararlandıklarını da ekledi.
Paris Anlaşması ve 1,5 derece hedefi
Paris Anlaşması’nın uygulanmasında çıkmaz olup olmadığı sorusuna Kurum, asıl sorunun hedeflerle uygulama arasındaki mesafe olduğunu söyledi. COP31 Başkanlığı’nı ilk günden beri “Uygulama COP’u” diye tanımlamalarının nedeninin bu mesafeyi azaltmak olduğunu anlattı. 196 ülkenin uzlaşıyla hareket etmesinin kolay olmadığını, Paris Anlaşması’nın bunu başardığını belirten Kurum, anlaşmayı bugünün şartlarına göre yeniden tartışmanın kimseye yarar sağlamayacağını söyledi. Anlaşmanın koyduğu 1,5 derece hedefini pusula olarak göreceklerini belirtti.
Kurum, Antalya Mutabakatı ile Örtü Karar hayata geçirildiğinde mevcut emisyonların yaklaşık yüzde 30 azaldığının görüldüğünü de söyledi.
Fosil yakıt sorusu: 35’e 35 elektrifikasyon hedefi
Örtü Karar’da fosil yakıtın yer alıp almayacağı sorusuna Kurum, önceki COP’larda alınan kararları yeniden tartışmaya açmadıklarını söyledi. Fosil yakıttan uzaklaşma hedefinin COP28’de Dubai’de konduğunu hatırlattı. COP31 Başkanlığı’nın 35’e 35 elektrifikasyon hedefine dikkat çeken Kurum, elektrifikasyonun 2035’te küresel kullanımda yüzde 35’e ulaşmasının fosil yakıtlardan uzaklaşmayı gerektireceğini belirtti. Tek bir konuya kilitlenip çözümsüzlük aramak yerine somut ve gerçekçi işlerle ilerlemek gerektiğini söyledi.
Kurum, bunu yaparken her ülkenin önceliğine, beklentisine ve kalkınma şartlarına saygı göstereceklerini ifade etti. Güneş enerjisindeki maliyet düşüşünü örnek verdi: 3 yıl önce 1 megavat güneş paneli yatırımı milyon dolarken şimdi 300-400 bin dolara inmişti. Yenilenebilir enerji maliyeti de fosil yakıtın neredeyse yarısındaydı. Çin’i de kimsenin bu dönüşüme zorlamadığını, ülkenin fırsatı görüp liderlik ettiğini söyledi. “Zorla güzellik olmaz” diyen Kurum, dönüşümü fırsat olarak görmeyen bir ülkeye bir şey anlatmaya gerek olmadığını belirtti.
ABD ve Çin’in katılımı
Yabancı bir gazeteci, en çok emisyon salan ABD ve Çin’in zirvede yer almadığını söyleyerek eleştiri getirdi. Kurum, Çin Devlet Başkan Yardımcısı’nın ve birçok bakanın zirvede bulunduğunu, Çin’in müzakere heyetleriyle açılış gününden beri yoğun katıldığını söyledi. ABD tarafında Amerikan Ticaret Odası’nın iş dünyasıyla birlikte çalıştığını, dünyada en çok emisyon üreten şirketlerin de iklim mücadelesine katkı için irade gösterdiğini anlattı. Kurum, her iki ülkenin de önemli kararların alınmasında irade ortaya koyduğunu, koyacağını da söyledi.
İklim değişikliğinin etkilerine de değinen Kurum, “Dünya maalesef kötü bir yere gidiyor” dedi. Nepal, Pakistan, Meksika ve ABD’de yaşanan sel ve krizlere dikkat çekti. Kimseye zorla bir şey yaptırılamayacağını, asıl olanın gönüllülük ve sorumluluk almak olduğunu belirtti.
Finansman: uyum finansmanı için sekretaryaya görev
Yeşil finansmana yönelik olumlu tepkiler sorulduğunda Kurum, zirvede birçok ulusal ve uluslararası finans kuruluşunun görüşmeler yaptığını, anlaşmalar imzalandığını söyledi. Özel sektörün de deneyimini paylaştığını belirtti. Çin Ulusal Enerji İdaresi ile 3 bin megavatlık bir anlaşma ve iletim altyapısını da kapsayan Suudi Arabistan ile bir yatırım örnek olarak verdi.
Küçük Ada Devletleri’nin uyum finansmanının artırılması talebini duyduklarını söyleyen Kurum, gelişmiş ülkelerin verdikleri finansman taahhütlerini hızla yerine getirmesi ve uyum finansmanını artırması çağrısını metne eklediklerini anlattı. Uyum finansmanının hangi tarihten itibaren 3 katına çıkacağı konusunda tartışma olduğunu belirten Kurum, bu konuda bilimin ışığında sekretaryaya görev verdiklerini söyledi. Sekretarya hangi tarihten başlanması gerektiğini ve hangi tarihten sonra 3 katına çıkarılacağını bildirecek, konu en kısa zamanda karara bağlanacak.
“Para var ama kullandıramıyoruz”
Bir gazeteci yeni finansman taahhütlerini eleştirdi. Kurum, önceki COP’larda verilen taahhütlerin bile gerçekleşmediğini, gerçekleşseler de 1,5 derece hedefi için yetmeyeceğini söyledi. Bu yüzden eldeki kaynağın en iyi biçimde kullanılması gerektiğini belirtti. AB temsilcileriyle yaptıkları görüşmede paranın olduğunu ama kullandırılamadığını, nedeninin hazır ve uygulanabilir proje bulunmaması olduğunu anlattı.
Türkiye’nin COP31 Eylem Gündemi’nde ve 2035 hedeflerinde yer alan iki mekanizmayı anlatan Kurum, bunların Örtü Karar metninde de yer aldığını söyledi:
- İklim Uygulama Köprüsü: Az gelişmiş ülkelerde yeşil dönüşümün önünü açmak için hayata geçirildi.
- Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti (SURFF): Yerel yönetimlerin iklime uyumunu güçlendirmeyi amaçlıyor. Kurum, en çok yerel yönetimlerin etkilendiğini belirterek ulaşım, altyapı, kanalizasyon ve üst yapıda doğru projenin doğru finansmanla yönetilmesini hedeflediklerini söyledi.
Kurum, bunların uygulamayı hızlandırdığını ve eldeki kaynağı en verimli kullanma yöntemleri olduğunu belirtti.
- Avrupa üniversitelerine başvurularda bütçe ve denklik odaklı rehberlik dönemi
- Etimesgut Belediyesi ile Başkent Üniversitesi 65 yaş üstü için ücretsiz işitme taraması başlattı
- TAKSAV’ın 29. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali 20-30 Kasım 2026’da, Çankaya Belediyesi desteğiyle yapılacak
- Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin Dijital Hayvanat Bahçesi ara tatilin ilk gününde 5 bin kişiyi ağırladı







