Uluslararası Enerji Ajansı’nın 400 milyon varillik acil durum petrol salımı kararına rağmen küresel piyasalardaki kırılganlık sürüyor. Uzmanlar yavaş ilerlemeyi işaret ediyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin 11 Mart’ta aldığı acil durum stoklarından 400 milyon varil petrolü piyasaya sunma kararına rağmen, küresel petrol piyasalarında kırılganlık devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimler sonrası ortaya çıkan arz şoku nedeniyle alınan bu kararın uygulama süreci yavaş ilerliyor. Kpler Kıdemli Ham Petrol Analisti Johannes Rauball, piyasalarda beklenen rahatlamanın henüz sağlanamadığını belirtti.
IEA Başkanı Fatih Birol, 16 Mart’ta yaptığı açıklamada, rezervlerden çıkan petrolün özellikle Asya piyasalarına ulaşmaya başladığını duyurdu. Birol, Asya-Pasifik’ten 100 milyon varilin üzerinde, Avrupa’dan benzer miktarda ve Amerika kıtasından 170 milyon varili aşan bir arzın devreye girmesini beklediklerini ifade etti. Ek olarak, üretim tarafında 20 milyon varilin üzerinde artış öngörüldüğünü de ekledi.
Ancak piyasalarda beklenen rahatlatıcı etki henüz görülmedi. Uzmanlar, açıklanan rezerv miktarlarının tamamının aynı anda piyasaya girmemesini ve sevkiyatların lojistik, sözleşme ve rafineri uyumu gibi faktörler nedeniyle zamana yayılmasını temel neden olarak gösteriyor.
Kpler analisti Johannes Rauball, stratejik petrol rezervlerinden salımlara ilişkin sürecin oldukça yavaş ilerlediğini vurguladı. ABD, Kanada ve Japonya gibi başlıca oyuncuların toplam 250 milyon varillik serbest bırakımı henüz gerçekleştirmediğini belirtti. Japonya’nın ticari depolarından bir miktar petrol saldığını, ancak rezervlerinden yapılan serbest bırakımların nisan ayında gerçekleşeceğini aktardı.
Rauball, ilk ham petrol sevkiyatlarının 20 Mart’ta başladığını kaydetti. ABD Enerji Bakanlığı, aynı gün Teksas ve Louisiana’daki rezerv sahalarından toplam 45,2 milyon varil ham petrol için 8 şirkete sözleşme verdi. Bu teslimatlar 1 Nisan ile 31 Mayıs arasında yapılacak ve şirketlere erken sevkiyat seçeneği sunuldu.
Pekin yönetimi ise henüz büyük ham petrol stok serbest bırakımları konusunda resmi bir karar almadı. Çinli rafineriler kısa vadeli arz açığıyla karşı karşıya olmasına rağmen, ticari veya stratejik rezervlerden büyük ölçekli bir serbest bırakım için adım atılmadı.
Rauball, arz kesintilerine en açık ülkelerin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrole büyük ölçüde bağımlı olan ülkeler olduğunu anımsattı. Filipinler, Vietnam ve Japonya’nın ham petrol ithalatlarının yaklaşık yüzde 80’inin bu rotaya bağlı olduğunu belirtti. Japonya’nın büyük stokları tampon sağlarken, Filipinler ve Vietnam’ın stoklarının sınırlı kaldığını ifade etti. Singapur, Güney Kore ve Tayvan da benzer kırılganlıklara sahip.
Hindistan’ın Rusya’dan ham petrol ithalatını artırdığını dile getiren Rauball, ülkenin yüksek oranda ithalata bağımlı olduğunu ve yükselen küresel ham petrol fiyatlarının ek bir zorluk oluşturduğunu söyledi. En hazırlıklı ülkeler ise net ihracatçı olan Kanada, ABD ve Brezilya olarak öne çıkıyor. Bu ülkeler, güçlü iç üretimleri ve stratejik rezerv serbest bırakımları sayesinde küresel arz kesintilerine karşı dayanıklılık gösteriyor.
Yorum Yap