Boşanma davası açmak isteyen kişiler çoğu zaman süreci nereden başlatacaklarını, hangi belgelerin gerektiğini ve mahkemenin hangi konularda karar vereceğini bilmeden ilerlemeye çalışır. Oysa boşanma sadece evlilik birliğinin sona ermesi anlamına gelmez, aynı zamanda nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi birbirinden farklı hukuki başlıkların da çözülmesini gerektirir. Bu başlıkların her biri ayrı bir değerlendirme ve belgeleme…
Boşanma davası açmak isteyen kişiler çoğu zaman süreci nereden başlatacaklarını, hangi belgelerin gerektiğini ve mahkemenin hangi konularda karar vereceğini bilmeden ilerlemeye çalışır. Oysa boşanma sadece evlilik birliğinin sona ermesi anlamına gelmez, aynı zamanda nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi birbirinden farklı hukuki başlıkların da çözülmesini gerektirir. Bu başlıkların her biri ayrı bir değerlendirme ve belgeleme süreci istediğinden, sürecin baştan doğru kurgulanması ilerleyen aşamalarda karşılaşılabilecek gecikmeleri azaltmaktadır.
Boşanma davasına başlamadan önce yapılan hazırlık, sürecin ilerleyen aşamalarını doğrudan etkiler. Bu aşamada eşlerin evlilik süresi, çocukların yaşı, gelir durumu ve mal varlığına ilişkin bilgiler bir araya getirilir. Anlaşmalı boşanmada tarafların üzerinde uzlaştığı konuların bir protokolle yazılı hale getirilmesi gerekir, çekişmeli boşanmada ise hangi taleplerin öne sürüleceğinin ve bu taleplerin hangi delillerle desteklendiğinin belirlenmesi gerekir.
Bu ilk görüşme sırasında avukat, müvekkilin anlattığı durumu hangi hukuki başlıklara ayırması gerektiğini değerlendirir. Örneğin bir müvekkil sadece boşanmak istediğini belirtse bile, çocuk varsa velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi, ortak mal varlığı varsa mal paylaşımı, gelir farkı varsa nafaka konuları da dosyaya dahil edilir. Bu başlıkların dava dilekçesinde eksiksiz yer alması, sonradan ayrı davalar açılmasının önüne geçer.
Dosya açılırken nüfus kayıt örneği, evlilik cüzdanı fotokopisi ve varsa çocuklara ait belgeler de dosyaya eklenir. Bu belgelerin bir kısmı nüfus müdürlüğünden, bir kısmı ise işveren veya banka gibi kurumlardan temin edilir. Avukat, hangi belgenin hangi kurumdan alınacağını ve bu belgelerin dava dilekçesine ne şekilde ekleneceğini müvekkile önceden bildirir.
Boşanma davaları temelde iki şekilde ilerler. Taraflar boşanmanın kendisi, çocukların velayeti, nafaka miktarı ve mal paylaşımı konusunda anlaşmışsa dava anlaşmalı boşanma olarak açılır ve genellikle tek celsede sonuçlanır. Ancak taraflardan biri boşanmayı, velayeti veya mali konuları kabul etmiyorsa dava çekişmeli boşanmaya dönüşür. Bu durumda dosyaya deliller sunulur, tanıklar dinlenir ve süreç birden fazla duruşmaya yayılabilir.
Çekişmeli bir boşanmada hangi delillerin toplanacağı, hangi taleplerin dilekçeye eklenmesi gerektiği ve mahkemenin hangi sırayla ilerleyeceği taraflar için çoğu zaman belirsizdir. Dilekçede eksik kalan bir talep, sonradan ayrı bir dava açılmasını gerektirebilir. Bu noktada avukatla çalışmak, dava başlangıcında hangi taleplerin bir arada ileri sürülmesi gerektiğinin belirlenmesini sağlamaktadır. Ayrıca anlaşmalı olarak başlayan bir sürecin duruşma sırasında çekişmeliye dönüşmesi de mümkündür, bu durumda dosyanın hangi yönde ilerleyeceğinin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Nafaka tek bir kalem değildir. Dava süresince ihtiyaç duyulan geçici geçim desteği tedbir nafakası olarak, boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek taraf için talep edilen destek yoksulluk nafakası olarak, çocuğun giderlerine katkı ise iştirak nafakası olarak değerlendirilir. Her birinin şartları ve miktarı ayrı ayrı incelenir, bu nedenle dilekçede hangi nafaka türünün talep edildiğinin açıkça belirtilmesi gerekir.
Velayet konusunda mahkeme çocuğun yaşını, eğitim durumunu ve hangi ebeveynle kalmasının çocuğun günlük yaşamı açısından daha uygun olacağını göz önünde bulundurur. Velayeti alamayan ebeveynle çocuk arasında kişisel ilişki kurulması da ayrı bir düzenleme konusudur, görüşme günleri ve süreleri dava sürecinde veya sonrasında yeniden ele alınabilir.
Mal paylaşımı ise evlilik süresince edinilen mal varlığının hangi rejime göre bölüşüleceğine bağlı olarak farklı sonuçlar doğurabilir. Taraflar evlilik sırasında farklı bir mal rejimi seçmediyse edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır, bu rejimde evlilik öncesine ait kişisel mallarla evlilik süresince edinilen mallar ayrı değerlendirilir. Tapu kayıtları, araç ruhsatları ve banka hesap dökümleri bu değerlendirmenin dayanağını oluşturur.
Bu üç konu birbirinden bağımsız görünse de uygulamada iç içe geçer. Örneğin velayetin hangi ebeveyne verileceği nafaka miktarını doğrudan etkiler, mal paylaşımında ortaya çıkan anlaşmazlıklar da boşanmanın kusur değerlendirmesine yansıyabilir. Bu bağlantıların davanın başında fark edilmesi, ilerleyen aşamalarda ek dava açma ihtiyacını azaltmaktadır.
Bir boşanma davasında avukatla çalışmak, öncelikle hangi belgelerin toplanması gerektiğinin netleşmesini sağlar. Maaş bordroları, tapu kayıtları ve banka hesap hareketleri gibi belgeler dava sürecinde talep edilebilir ve bu belgelerin zamanında hazırlanmaması duruşmaların ertelenmesine yol açabilir. Avukat, dosyanın içeriğine göre hangi belgelerin ne zaman sunulması gerektiğini müvekkile bildirir ve süreci bu doğrultuda planlar.
İkinci olarak, dilekçelerin ve taleplerin hukuki dile uygun şekilde yazılması gerekmektedir. Nafaka, velayet ve mal paylaşımı taleplerinin dilekçede açıkça ve gerekçeleriyle belirtilmemesi, mahkemenin bu talepleri değerlendirmesini zorlaştırabilir. Avukat bu taleplerin dava dosyasına doğru şekilde yansıtılmasından sorumludur ve süreç ilerledikçe ortaya çıkan yeni taleplerin de usulüne uygun şekilde dosyaya eklenmesini sağlar.
Üçüncü olarak, çekişmeli davalarda karşı tarafla veya karşı tarafın avukatıyla yürütülen görüşmeler önemli bir rol oynar. Taraflar arasında bazı konularda uzlaşma sağlanabildiğinde dava daha kısa sürede sonuçlanabilir. Bu görüşmelerin hangi noktada yapılacağı ve hangi tavizlerin verilebileceği, müvekkilin uzun vadede karşılaşacağı sonuçlar göz önünde bulundurularak değerlendirilmektedir.
Dava açıldıktan sonra taraflara duruşma tarihi bildirilir ve bu tarihe kadar dilekçe ve delil sunma süreleri işler. Çekişmeli davalarda bilirkişi incelemesi istenebilir, özellikle mal paylaşımı veya velayet konularında uzman görüşüne başvurulabilir. Bu aşamaların her biri kendi süresini ve prosedürünü taşıdığından, sürecin ne kadar süreceği dosyanın niteliğine göre değişmektedir.
Duruşmalar arasında geçen sürede tarafların yeni belge sunması, tanık göstermesi veya karşı tarafın taleplerine yanıt vermesi istenebilir. Bu aşamalarda süre kaçırıldığında dosyadaki talebin değerlendirme dışı kalması söz konusu olabilir, bu nedenle her aşamanın kendi süresi içinde takip edilmesi gerekmektedir. Karar kesinleştikten sonra da nafaka ve velayet gibi konularda değişen koşullara bağlı olarak yeniden düzenleme talep edilebilir.
Bu süreçte müvekkilin hangi aşamada ne yapılması gerektiği konusunda bilgilendirilmesi, duruşma günlerine ve belge teslim sürelerine gecikmeden hazırlanılmasını sağlamaktadır. Aksi durumda eksik hazırlık nedeniyle duruşmalar ertelenebilir ve dava süresi uzayabilir.
Karar verildikten sonra taraflardan biri karara itiraz ederse dosya istinaf incelemesine gönderilir. Bu durumda sürecin sonuçlanması ilk derece mahkemesindeki karara göre daha uzun sürebilir. Avukat bu aşamada da hangi gerekçelerin istinaf dilekçesine yazılacağını ve itiraz süresinin ne zaman dolacağını takip eder, sürenin kaçırılması durumunda karar kesinleştiğinden bu takip dava açısından belirleyici bir adımdır.
Boşanma süreci, evlilik birliğinin sona ermesinin ötesinde nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi birden fazla hukuki konuyu bir arada ele almayı gerektirir. Bu konuların dava başında doğru şekilde belirlenmesi, dilekçelerin eksiksiz hazırlanması ve gerekli belgelerin zamanında sunulması, sürecin daha düzenli ilerlemesine katkı sağlamaktadır. İzmir Barosu’na bağlı olarak çalışan ve 2019 yılından bu yana Bayraklı’da faaliyet gösteren Öktem & Elhan Hukuk Bürosu bünyesinde boşanma ve aile hukuku, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hizmet veren Av. Cansu Şirin gibi bir izmir boşanma avukatı ile çalışmak, sürecin bu şekilde adım adım yönetilmesine olanak tanımaktadır.
Yorum Yap