Karın boşluğunda mikroskobik hücreleri hedefleyen sıcak kemoterapi yöntemi

Karın zarı ve organ yüzeylerine yayılabilen over kanserinde, cerrahi müdahale yalnızca yumurtalık bölgesiyle sınırlı kalmayıp karın boşluğundaki tümörlerin temizlenmesini gerektiriyor.

Ameliyat sürecinde uygulanan prosedürün ilkeleri

Hastalığın vücuttaki dağılımı, kitlenin biyolojik nitelikleri ve bireyin genel sağlık tablosu, uygulanacak cerrahi sınırları doğrudan şekillendiriyor. Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, cerrahi süreçte sıcak kemoterapi yönteminin rolünün eksiksiz kavranması gerektiğini vurguluyor. HIPEC yönteminin her hastada rutin bir uygulama olmadığını belirten Kahramanoğlu, bu yaklaşımın sadece uygun koşulları taşıyan grupta ve doğru takvimde cerrahiye eşlik edebileceğini açıklıyor.

Kanserin cerrahi tedavisinde temel amaç, hastanın hayati dengeleri korunarak gözle fark edilen bütün kitlelerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu bu konudaki yaklaşımını şu sözlerle aktarıyor: “Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Tıbbi literatürde hipertermik intraperitoneal kemoterapi adıyla bilinen bu teknik, ısıtılmış ilaçlı sıvının ameliyat esnasında özel bir mekanizma yardımıyla karın boşluğunda dolaştırılması prensibiyle çalışıyor. Makroskobik kitlelerin çıkarılmasının ardından başlatılan prosedür, bölgede kalma ihtimali bulunan mikroskobik boyuttaki kanserli hücreleri temizlemeyi hedefliyor. Tercih edilecek ilaç türü, sıvının ısısı ve operasyon süresi önceden belirlenen protokollere göre yönetiliyor.

Klinik araştırmalar ve hasta güvenliği kriterleri

Yönteme dair toplumda oluşan yanılgılara değinen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, şu ifadeleri kullanıyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Uygulamanın faydasına işaret eden güçlü bilimsel veriler, cerrahi öncesinde kemoterapi sürecini tamamlayıp ameliyata alınan evre III epitelyal over kanseri tanılı hastalardan elde ediliyor. Bu grupta gerçekleştirilen OVHIPEC-1 çalışmasının uzun vadeli çıktıları, ameliyata eklenen sıcak kemoterapinin nüks süresini geciktirdiğini ve sağkalımı uzattığını gösteriyor. İlk nüksün görüldüğü, platin temelli tedaviye yanıt veren ve kitleleri bütünüyle temizlenen uygun vakalarda da yaşam süresine katkı sağlandığı bildiriliyor. Ancak nüks grubunda ciddi yan etki ihtimali yükseldiği için olası risklerin hekim tarafından titizlikle tartılması gerekiyor.

Söz konusu klinik kazanımların tüm evreler ya da her patolojik tür için geçerli olmadığını söyleyen Kahramanoğlu, bireyin genel klinik durumu, böbrek kapasitesi, ilaçlara yanıtı ve ameliyat planının belirleyici unsurlar olduğunu ifade ediyor. Güncel ASCO kılavuzunda da ameliyat öncesi ilaç tedavisi alan, genel sağlık ve böbrek değerleri uygun evre III vakalarda yöntemin cerrahi sırasında önerilebileceği yer alıyor. Prof. Dr. Kahramanoğlu, “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.” diyerek yaklaşımını özetliyor.

Çok disiplinli cerrahi planlama süreci

İlerlemiş vakalarda tedaviye ameliyatla başlanabileceği gibi bazı durumlarda önceliğin kemoterapiye verilmesi gerekebiliyor. Bu planlamanın jinekolojik onkoloji disiplini tarafından yapılması kritik görülüyor. Geniş kapsamlı operasyonlar, operasyon tecrübesiyle birlikte anestezi, yoğun bakım ve medikal onkoloji birimlerinin ortak çalışmasını gerektiriyor.

Sürecin çok yönlü planlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, hedeflerini şu sözlerle tamamlıyor: “Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”