Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim petrol fiyatlarını yukarı çekerken, enerji analistleri büyük şirketlerin kar beklentilerinde değişimler öngörüyor. Fiyatların 150 dolara çıkma riski var.
Enerji analistleri, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını ve büyük enerji şirketlerinin kar beklentilerini yeniden şekillendirdiğini belirtiyor. Londra merkezli Energy Intelligence Group’tan Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, AA’ya yaptığı açıklamada, çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda bu yıl petrol fiyatlarının 150 dolar seviyesine yükselebileceğini söyledi.
Mathonniere, gerilimin kısa sürede yatışması halinde 2026’da Brent petrolün varil başına ortalama 81 dolar seviyesinde dengelenmesini beklediklerini ekledi. Çatışmanın sürdüğü her gün fiyatlara yukarı yönlü ek baskının devam ettiğini vurguladı.
Julien Mathonniere, artan jeopolitik risklerin uluslararası petrol şirketlerinin yatırım kararlarını yeniden gözden geçirmesine neden olacağını belirtti. Son yıllarda daha cazip mali koşullar nedeniyle Körfez bölgesine yönelen şirketlerin, yeni yatırımlar için risk-getiri dengesi ve portföy çeşitlendirme stratejilerini yeniden değerlendireceğini ifade etti.
Mathonniere, mevcut yüksek fiyatların şirket karlılığını artırdığını ancak daha sert sıçramalar için fiyatların varil başına 120 dolar veya üzerine çıkarak uzun süre bu seviyede kalması gerektiğini kaydetti. Bu artışın bir kısmının daha yüksek maliyetlerle dengelendiğini, bu durumun şirketler için tamamen kara dönüşmediğini sözlerine ekledi.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) 400 milyon varillik acil stok salımı kararının piyasaya etkisinin sınırlı kalacağını belirten Mathonniere, Hürmüz kaynaklı arz açığını kapatmak için günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç olduğunu vurguladı. Bu nedenle boğazın hızla yeniden açılması gerektiğini ya da arzın ciddi şekilde yetersiz kalacağını belirtti.
Energy Intelligence verilerine göre Körfez’den yapılan ham petrol ihracatının günlük 7 milyon varilin altında kaldığını, bunun savaş öncesi günlük 18 milyon varil seviyesinin yüzde 40’ından azına denk geldiğini söyledi. Irak-Türkiye petrol hattının yeniden açılmasının fiyatları bir miktar düşürse de günlük en fazla 200 bin varillik katkı sağlayabildiğini ve bunun Hürmüz kaynaklı açığın yalnızca yüzde 1’ini telafi edebildiğini aktardı.
Eğer birkaç ay boyunca günlük 10-11 milyon varil, yani küresel talebin yaklaşık yüzde 10’una karşılık gelen açık devam ederse bunun enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkisinin oldukça sert olacağı öngörüsünde bulundu.
Mathonniere, 2025’te petrol şirketlerinin karlarındaki gerilemenin temelinde düşük fiyatların yattığını ve OPEC+ grubunun fiyatlardaki rolünün yetersiz kaldığını söyledi. Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre Brent petrolün geçen yıl varil başına ortalama 68,2 dolar seviyesinde gerçekleştiğini ve bunun yıllık bazda yaklaşık yüzde 15’lik düşüşe işaret ettiğini belirtti.
Düşük petrol fiyatlarının şirket karlılığını etkileyen en belirleyici unsur olduğunu ifade eden Mathonniere, artan sermaye maliyetleri, OPEC varillerinin geri dönüşüyle oluşan arz fazlası, zayıflayan talep artışı ve baskı altındaki rafinaj marjlarının da şirket bilançolarını olumsuz etkilediğini kaydetti.
OPEC+ politikalarının fiyatları desteklemekte yetersiz kaldığını söyleyen Mathonniere, bazı ülkelerin aşırı üretimi ve arzın kademeli geri dönüşünün piyasayı gevşettiğini ve bunun da fiyat düşüşünü derinleştirerek şirketlerin karlarındaki gerilemenin ana faktörü olduğunu aktardı. Zayıf talep, artan OPEC dışı arz ve düşük rafinaj marjlarının da bu baskıyı artırdığını vurguladı.
AA’nın derlediği bilgilere göre, büyük petrol şirketlerinin 2025 karı yüzde 10,9 azalarak yaklaşık 220 milyar dolara geriledi. Geçen yıl aynı dönemde bu şirketler yaklaşık 247 milyar dolar kar elde etmişti. Saudi Aramco’nun karı yüzde 5,1 düşerek 104,7 milyar dolara, ExxonMobil’in karı yüzde 14,5 azalarak 28,8 milyar dolara indi. Shell yüzde 21,9 düşüşle 18,5 milyar dolar, TotalEnergies yüzde 14,7 azalışla 15,6 milyar dolar, Chevron yüzde 30,3 kayıpla 12,3 milyar dolar, ConocoPhillips yüzde 13,5 düşüşle 8 milyar dolar kar açıkladı.
Bp’nin karı yüzde 25,7 düşüşle 7,5 milyar dolara, Equinor’un karı yüzde 30,4 azalışla 6,4 milyar dolara ve Eni’nin karı yüzde 5,6 azalışla 5,7 milyar dolara indi. Schlumberger yüzde 24,4 kayıpla 3,4 milyar dolar, Baker Hughes yüzde 13,3 azalışla 2,6 milyar dolar kar bildirdi. Halliburton ise yüzde 48,8 düşüşle 1,3 milyon dolar kar açıkladı.
Yorum Yap