ABD ve İran arasındaki müzakereler Pakistan’da başladı. Hürmüz Boğazı anlaşmazlığı nedeniyle görüşmeler 1 gün uzadı. Taraflar arasında ciddi anlaşmazlıklar yaşanıyor.
ABD ve İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da kritik müzakereler başladı. Görüşmelerin ilk aşamasının tamamlanmasının ardından, Hürmüz Boğazı konusundaki ciddi anlaşmazlık nedeniyle müzakerelerin bir gün daha uzatılacağı bildirildi.
Pakistan Başbakanı Şerif’in ev sahipliğinde gerçekleşen görüşmelerde, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran müzakere heyeti yer aldı. Taraflar, çatışmaları sona erdirmek amacıyla masaya otururken, görüşmeler öncesi Pakistan’ın mesajları ve ABD-İran arasındaki iddialar atmosferi etkiledi.
İran medyası, İslamabad’daki görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın statüsü konusunda ABD ile ciddi bir anlaşmazlık yaşandığını duyurdu. İran basınına göre, ABD’nin aşırı talepleri sürecin ilerlemesini engelledi. Bu anlaşmazlık nedeniyle görüşmelerin planlanandan bir gün daha uzatılacağı belirtildi.
Daha önceki süreçte ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları 40 gün sürmüş, ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes açıklamasıyla ara verilmişti. Şimdi ise Pakistan arabuluculuğunda barış umutları yeniden yeşeriyor.
Görüşmelerin başlangıcında İranlı yetkililer, müzakerelerin iyi gittiği ve kendilerini güvende hissettikleri yönünde açıklamalarda bulundu. Ancak Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlık, sürecin seyrini belirsizliğe sürükledi.
Daha önce ABD’nin İran varlıklarını dondurma kararını kaldırma şartını kabul ettiği yönünde haberler çıksa da Beyaz Saray bu bilgileri yalanladı. Görüşmelerin ilk turu sona ererken, tarafların kilit konularda yazılı metin alışverişine başladığı bildirildi. Yeni müzakere turlarının bu gece veya yarın gerçekleştirilmesi bekleniyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin çıkarlarını savunmak üzere Pakistan’a gelen heyetin kararlılıkla müzakere edeceğini ve sonuc ne olursa olsun hükümetin halkın yanında yer alacağını belirtti. Görüşmeler, kısa aralarla devam ederken, teknik heyetler de çalışmalarını sürdürüyor.
ABD ve İran uzmanları, görüşmelerde ele alınan birkaç konunun detaylarını inceliyor. Görüşmelerin teknik tartışmalar için ek bir gün uzatılabileceği, ancak henüz nihai bir kararın olmadığı ifade edildi.
Daha önceki açıklamalarda, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve Lübnan’da ateşkes gibi konuların gündeme geldiği belirtilmişti. Ancak ABD’den yapılan açıklamalarda, İran’ın dondurulmuş fonlarının serbest bırakılması yönündeki haberlerin doğru olmadığı kaydedildi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran’ın 10 maddelik öneri paketini Pakistan tarafına ilettiğini ve diplomasiyi savunmanın bir devamı olarak gördüklerini belirtti. Bekayi, ateşkes sürecinde silahlı kuvvetlerle koordinasyon içinde hareket ettiklerini ve en küçük ihlalin dahi rapor edildiğini vurguladı. Ateşkesin tüm cepheleri kapsadığını ve Lübnan’ı da içerdiğini sözlerine ekledi.
İran devlet televizyonu, diplomatik trafiğin hız kazandığını duyurarak, İran heyetinin hazırladığı yeni iş birliği ve çözüm önerilerini Pakistan Başbakanı’na ilettiğini bildirdi. Görüşmeler, Pakistanlı aracılar yoluyla başladı ve yüz yüze görüşme için çalışmalar sürüyor.
İranlı yetkililerden yapılan açıklamalarda, ABD’nin İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını kabul ettiği ve bunun Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla bağlantılı olduğu iddia edildi. Ancak Beyaz Saray bu iddiaları reddetti.
İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, müzakerelerde ‘önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle’ karşılaşılması halinde anlaşma sağlanamayacağını belirtti. Dışişleri Bakanı Arakçi de ABD’ye tam güvensizlikle müzakereye girdiklerini ifade etti.
İran basını, ABD’nin taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda heyetin müzakereye katılmayacağını iddia etti. Görüşmelerin TSİ ile 13.00’te başlaması planlanmıştı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Pakistan’a gidişi sırasında ABD ve İsrail’in saldırılarında hayatını kaybeden çocukların fotoğraflarına bakarak anlamlı bir protesto gerçekleştirdi. Pakistan Savunma Bakanı’nın İran heyetini askeri üniforma ile karşılaması, ABD Başkan Yardımcısı Vance’ı ise takım elbiseyle karşılaması uluslararası medyada ‘gözdağı’ olarak yorumlandı.
Görüşmeler öncesinde ABD, Orta Doğu’daki askeri varlığını güçlendirdi. USS George H.W. Bush uçak gemisi taarruz grubunun bölgeye intikal ettiği bildirildi.
Yorum Yap